Obowiązki pracodawcy w związku z wypadkiem przy pracy

glenn-carstens-peters-190592-unsplash

Glenn Carstens 

Zdarzył się wypadek… i co teraz? Co musi zrobić pracodawca? Czego możemy od niego żądać? Jak skutecznie tego żądać?

Kodeks pracy nakłada na pracodawcę następujące obowiązki w związku z wypadkiem przy pracy:

  • podjęcia niezbędnych działań eliminujących lub ograniczających zagrożenie,
  • zapewnienia udzielenia pierwszej pomocy osobom poszkodowanym,
  • zabezpieczenia miejsca wypadku (m.in. zatrzymać maszyny, nie przestawiać ich, nie dopuszczać osób niepowołanych do miejsca wypadku),
  • ustalenia w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku poprzez powołanie zespołu powypadkowego,
  • zastosowania odpowiednich środki zapobiegające podobnym wypadkom,
  • niezwłocznego zawiadomienia właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy,
  • prowadzenia rejestru wypadków przy pracy,
  • przechowywania protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat,
  • systematycznego analizowania przyczyn wypadków przy pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wyników tych analiz stosowanie właściwych środków zapobiegawczych.

Pracodawca powinien wykonywać swoje obowiązki a pracownik może egzekwować od pracodawcy ich wykonania. Wielu czytelników pomyśli pewnie, że „łatwo powiedzieć”. Co możemy zrobić gdy pracodawca nas zbywa? Najlepiej skierować do niego pisemne wezwanie o np. ustalenie przyczyn wypadku. Ważne aby udokumentować nadanie przesyłki oraz jej doręczenie pracodawcy np. wysyłając list polecony. Gdy nasz szef nadal będzie oporny, niezbędne będzie zawiadomienie inspekcji pracy. Wiadomo nie jest to przyjemna sytuacja, ale co zrobić jeżeli inaczej nie da się zmusić szefostwa do działania? Moja praktyka pokazuje, że po wszczęciu kontroli przez inspekcję pracy nagle pracodawcy ochoczo zabieraj się do wywiązania ze swoich obowiązków.  

Reklamy

Kiedy rozpoczyna się droga do lub z pracy?

nathan-dumlao-491809-unsplash

Nathan Dumlao

Może zdarzyć się taka sytuacja, że na pierwszy rzut oka trudno stwierdzić czy dany wypadek to jeszcze wypadek przy pracy czy już wypadek w drodze do/z pracy.

Trzeba pamiętać, że uznanie wypadku jednak za wypadek przy pracy jest dużo korzystniejsze dla pracownika z uwagi na możliwości uzyskania świadczeń z tytułu wypadku. Przede wszystkim, jeżeli zdarzenie będzie uznane za wypadek przy pracy, pracownikowi przysługuje jednorazowe odszkodowanie z ZUS.

Nasze przepisy nie wskazują wprost, kiedy rozpoczyna się droga do lub z pracy. Przeglądając orzecznictwo natrafiłam na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r. (sygn. akt I UK 120/14). Sąd rozpatrywał sprawę, w której nauczycielka złamała nogę na schodach w szkole w trakcie jej opuszczania po skończonych zajęciach. Sąd w wyroku wyraził następujące stanowisko: Droga do pracy rozpoczyna się z chwilą opuszczenia przez pracownika mieszkania (zamknięcia drzwi domu) i kończy się na granicy terenu władztwa zakładu pracy, natomiast droga z pracy do domu rozpoczyna się po przekroczeniu bramy zakładu pracy i wiedzie do progu domu (mieszkania) pracownika. Za wypadki przy pracy można uznać takie zdarzenia, które pozostają z nią w związku miejscowym, czasowym bądź funkcjonalnym. (…) Nie chodzi zatem wyłącznie o czynności pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem pracy, ale także o życiowo normalne czynności towarzyszące świadczeniu pracy. (…) W pojęciu „wykonywania zwykłych czynności” mieszczą się również takie czynności jak dojście pracownika do stanowiska pracy, czynności poprzedzające i następujące po czynnościach produkcyjnych oraz inne czynności podejmowane przez pracownika w miejscu pracy, które nie są wprawdzie skierowane bezpośrednio na wykonywanie pracy, lecz służą pośrednio wypełnieniu obowiązków pracowniczych i są usprawiedliwione faktem przebywania pracownika w zakładzie pracy. Należą do nich przebranie się w ubiór roboczy, ochronny, a nawet pozostawienie garderoby w szatni, spożycie posiłku, udanie się do biura celem załatwienia spraw administracyjnych itp. Są to czynności niemające bezpośredniego związku z wykonywaniem pracy, ale które są prawnie i życiowo uzasadnione istotą stosunku pracy. Czynność zaś przemieszczania się pracownika do wyjścia z zakładu pracy, po zakończeniu wykonywania obowiązków pracowniczych, pozostaje w związku miejscowym, czasowym i funkcjonalnym z wykonywaniem przez niego zwykłych czynności pracowniczych.

Czyli, można powiedzieć że pracownik „jest w pracy” od momentu przekroczenia progu budynku, w którym stawia się żeby prace wykonywać  i wszystkie zdarzenia powstałe od tej chwili stanowić będą wypadek przy pracy.