Wypadek w podróży służbowej

anete-lusina-609863-unsplash

Anete Lusina

Uwaga!

Wbrew powszechnemu myśleniu, wypadek w podróży służbowej nie stanowi wypadku w drodze do lub z pracy. Nawet jeżeli pracownik jest w drodze do hotelu, w którym tymczasowo mieszka z uwagi na wysłanie pracownika w podróż służbową. Wypadek ten jest zrównany z wypadkiem przy pracy, co oznacza że pracownik ma dużo większe możliwości w uzyskaniu świadczeń (przysługuje mu jednorazowe odszkodowanie z ZUS!)

Potwierdzenie powyższych rozważań znajduje się w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r. (sygn. akt II UKN 217/98): „W czasie trwania podróży służbowej, a więc do momentu powrotu do miejscowości stałego miejsca pracy lub miejscowości zamieszkania, pracownik nie wraca jednak z pracy do domu, tylko do miejsca zakwaterowania, wobec czego wszystkie jego zachowania po pracy pozostają nadal w związku ze stosunkiem pracy, za wyjątkiem zachowań nie dających się pogodzić z celem podróży służbowej, to znaczy z potrzebą realizacji powierzonych mu zadań.”

Pracownik podlega zatem zwiększonej ochronie do momentu przekroczenia progu swojego mieszkania.

Reklamy

Wypadek przy pracy a upojenie alkoholowe

sergio-alves-santos-651676-unsplash

Sergio Alves Santo

Alkohol a praca. Wiadomo, że to połączenie jest zakazane w każdym zawodzie.

Co ciekawe jednak, bycie pijanym w trakcie wypadku przy pracy nie przesądza jeszcze o utracie prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Przepis, z którego pochopnie można wyciągać wniosek odwrotny brzmi następująco:

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują również ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Analizując powyższy zapis, szczególną uwagę trzeba zwrócić na wyrażenie „przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku”. Na początek zaznaczmy, że w praktyce rzadko przyczyna wypadku jest tylko jedna. Pijany pracownik musi znacznie przyczynić się do powstania wypadku przy pracy. „Znacznie” oznacza, że jego zachowanie jest tą przyczyną o większej sile sprawczej wypadku od innych przyczyn. Należy ustalić, że gdyby nie stan nietrzeźwości pracownika, do wypadku by nie doszło.

W związku z powyższym mając świadomość, że było się pijanym bądź odurzonym w momencie wypadku lepiej nie brać od razu całej winy za wypadek na siebie. Pozwólmy zbadać okoliczności wypadku, bowiem może się okazać że nietrzeźwość/odurzenie pracownika była tylko jedną z wielu składowych.

Konieczne będzie jednak poddanie się badaniom na ustalenie zawartości alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie gdy zażąda tego pracodawca. Jeżeli pracownik odmówi poddania się badaniu lub będzie zachowywał się w sposób uniemożliwiający ich przeprowadzenie utraci prawo do świadczeń. Ewentualnie pracownik może udowodnić, że istniały przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się temu badaniu i wtedy zachowa prawo do świadczeń. Jest to jednak już bardziej skomplikowane i ryzykowne. Koszty badania początkowo ponosi kierujący na badania, a ubezpieczony zwraca ten koszt tylko wtedy jak zostanie pozbawiony prawa do świadczeń.

 

Zaległości w ZUS a wypłata świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego

Nusrin 2

Nusrin 2

Niektórzy mają problem z terminowymi płatnościami, czasami z braku pieniędzy a czasami po prostu z roztargnienia… Co jeżeli mamy zaległości w ZUS a żądamy świadczeń w związku z wypadkiem przy pracy? Czy ZUS może nam odmówić wtedy wypłaty?

Dla osób, które same opłacają składki społeczne, prawodawca przewidział odrębne regulacje w sprawie wypłaty świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego z tytułu chorobowy zawodowej. Do osób tych należą osoby prowadzące pozarolniczą działalność i osoby z nimi współpracujące oraz duchowni będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenia. Regulacje te obejmują także członków rodzin ww. podmiotów.

Odrębność ta polega na tym, że jeżeli w dniu wypadku lub w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z tytułu chorobowy zawodowej zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczają 6,60 zł, osobom tym nie przysługują świadczenia do czasu spłaty całości zadłużenia. Regulacja ta dotyczy następujących świadczeń: zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, jednorazowego odszkodowania, kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą.

Co więcej, jeżeli zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku lub dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczeń, prawo do tych świadczeń przedawnia się! 

Kiedy pracownikowi nie przysługują świadczenia w związku z wypadkiem przy pracy?

m0851-55542-unsplash

m0851

Czy zawsze jak mamy wypadek przy pracy przysługują nam świadczenia?

Ustawodawca przewidział dwie sytuacje, w których pracownikowi nie przysługują świadczenia w ubezpieczenia wypadkowego w związku z wypadkiem przy pracy. Pierwsza, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Drugą, gdy ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Sytuacja związana z nietrzeźwością lub odurzeniem została opisana tutaj. Ten wpis poświęcony zostanie sytuacji pierwszej.

Najpierw należy zastanowić się nad wyrażeniem „naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia”. Tak naprawdę w naszym prawie nie istnieją przepisy, które wprost nakazywałyby dbać nam o swoje zdrowie i życie. Ustawodawcy zapewne chodziło o przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. W praktyce pracownik powinien zostać przeszkolony w tym zakresie. Inaczej nie można mu zarzucić, że naruszył przepisy, o których istnieniu nie miał pojęcia. Jego zachowanie nie będzie wtedy po prostu bezprawne.

Kluczową kwestią jest, że to naruszenie przepisów musi być wyłączną przyczyną wypadku. Jak wynika ze statystyk, w praktyce rzadko przyczyna wypadku jest tylko jedna. To właśnie ta okoliczność otwiera furtkę do ustalenia, że pracownik nie może zostać pozbawiony prawa do świadczeń. Wystarczy wykazać, że przyczyn wypadku było więcej i nie każda wynikała z zachowania pracownika. Bez znaczenia pozostaje siła sprawcza każdej z przyczyn. Wtedy zachowanie pracownika nie będzie już wyłączną przyczyną.

Pozostaje jeszcze wina umyślna lub rażące niedbalstwo pracownika. Winę umyślną można przypisać pracownikowi gdy jego zachowanie było świadome i pracownik wiedział, że jego skutkiem będzie wypadek przy pracy. Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 13 października 2016 r. (sygn. akt III AUa 371/16) wskazał, że „wystąpienie jakiegokolwiek czynnika, niezależnego od poszkodowanego, uniemożliwia przyjęcie wyłącznej przyczyny leżącej po stronie poszkodowanego. Wówczas nawet przy stwierdzeniu winy umyślnej pracownika, zachowuje on prawo do świadczeń.” Natomiast rażące niedbalstwo wynika z nieznajomości zasad i przepisów, które pracownik powinien znać lub z niedostosowania się do zasad i przepisów będąc przekonanym o braku konieczności ich stosowania.

Podsumowując, w praktyce wcale nie jest łatwo wypełnić wszystkie przesłanki do pozbawienia prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego z powodu wyłącznej winy pracownika za wypadek przy pracy.

Przyczynienie ubezpieczonego do wypadku przy pracy a wysokość świadczeń

scott-blake-1143099-unsplash

Scott Blake

Często klienci pytają mi się czy im się cokolwiek należy bo oni przecież też przyczynili się do wypadku.

Tylko w dwóch sytuacjach ubezpieczony jest zupełnie pozbawiony prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego z tytułu wypadku przy pracy:

– gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa;

– gdy ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Natomiast jeżeli przyczynienie się ubezpieczonego do spowodowania wypadku nie wypełnia znamion powyższych sytuacji, przysługują mu prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.

Ok, ale czy przyczynienie pracownika nie spowoduje zmniejszenia świadczeń?

Przyczynienie co do zasady nie wpływa na wysokość świadczeń. ZUS nie miarkuje świadczeń w zależności od stopnia przyczynienia ubezpieczonego, bowiem świadczenia ustalane są w sposób zryczałtowany. Dla zobrazowania odsyłam do wpisu o wysokości jednorazowego odszkodowania oraz wysokości zasiłku chorobowego.

Przyczynienie będzie wpływać jednak na wysokość świadczeń wypłacanych z OC pracodawcy.