Czy na podstawie jednego zdarzenia można otrzymać jednorazowe odszkodowanie osobno za wypadek przy pracy i osobno za chorobę zawodową?

rob-lambert-64186-unsplash

Rob Lambert

W ostatnim czasie otrzymałam bardzo ciekawe anonimowe pytanie, a mianowicie:

Czy można otrzymać jednorazowe odszkodowanie osobno za wypadek przy pracy i osobno za chorobę zawodową na podstawie jednego zdarzenia?

Moje poszukiwania jakichkolwiek przepisów ustawy w tym temacie zakończyły się fiaskiem.

Odpowiedź odnalazłam dopiero w orzeczeniu Sądu Najwyższego, który w 2011 r. pochylił się nad tym problemem prawnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II UK 56/11). Sąd Najwyższy analizował sytuację, w której pracownik stracił przytomność na skutek zatrucia oparami farby. Jak się później okazało, opary farby miały wpływ na jego zdrowie na długo przed zdarzeniem. Pracownik doznał zatem choroby zawodowej, która ujawniła się podczas pracy poprzez utratę przytomności. To samo zdarzenie zostało zakwalifikowane jako wypadek przy pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego nie można wykluczyć takiej sytuacji, w której zdarzenie można stanowić jednocześnie objaw choroby zawodowej oraz wypadek przy pracy. Wypłata jednorazowego odszkodowania za każde z tych zdarzeń może mieć jednak miejsce wyłącznie wtedy, gdy następstwem wypadku przy pracy będzie jakiś inny uraz, niezwiązany z chorobą zawodową np. złamanie ręki po upadku na skutek utraty przytomności po zatruciu oparami farby. W takiej sytuacji pracownik nie otrzyma dwóch jednorazowych odszkodowań, tylko jedno ustalone w oparciu o zsumowanie uszczerbków na zdrowiu z dwóch tytułów (złamania ręki i zatrucia oparami). Co istotne obowiązuje wówczas ograniczenie – można ustalić maksymalnie 100 % uszczerbek na zdrowiu.

Podsumowując, odpowiedź na pytanie anonimowego internauty zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Jeżeli jednak na skutek wypadku doznano dodatkowych urazów, nie zostaną co prawda wypłacone dwa jednorazowe odszkodowania, ale przy określaniu wysokości zostaną wzięte pod uwagę dwa uszczerbki na zdrowiu (z tytułu choroby zawodowej i urazu nabytego w wypadku).

Reklamy

Wypadek po godzinach pracy na terenie zakładu pracy

djim-loic-69263-unsplash

Djim Loic

Otrzymałam następujące pytanie od czytelnika: czy wypadek, który miał miejsce na terenie zakładu pracy ale po godzinach pracy może być uznany za wypadek przy pracy?

Pytanie słuszne, bo mało który pracownik równo z wybiciem „godziny zero” opuszcza miejsce pracy. Do normalnych czynności po godzinach należy porządkowanie stanowiska pracy, mycie kubka od kawy czy przebranie się. Przy wykonywaniu tych prozaicznych czynności może przecież dojść do mniej lub bardziej groźnego wypadku.

Szukając odpowiedzi na pytanie czytelnika natrafiłam na wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 lipca 2016 r. (sygn. akt III APa 6/15). W uzasadnieniu do wyroku czytamy: „Brak podstaw do uwolnienia pozwanego od odpowiedzialności z tego powodu, że wypadek wydarzył się po godzinach pracy. Jak wynika z protokołu powypadkowego wypadek zaistniał o godz. 16.15 zaś praca trwała w tym dniu do godziny 16.00. Czas pracy pracownika nie jest wyznaczony tylko zadaniami ściśle związanymi z realizacją powierzonych obowiązków – w tym przypadku montażem płyt dachowych. Po zakończeniu tych obowiązków pracownicy wykonywali czynności porządkowe a zatem związane bezpośrednio z pracą. Fakt, że wykonał tę czynność bezpośrednio po wypełnieniu nałożonych tego dnia obowiązków nie uwalnia pracodawcy od odpowiedzialności. Powód, w chwili zdarzenia nie zerwał zatem związku z pracą, gdyż wykonywał czynności, do jakich był zobowiązany. Porządkowanie stanowiska pracy po zakończeniu podstawowych czynności jest zwykłym wykonywaniem pracy, zatem wypadek zaistniały w trakcie tych czynności jest wypadkiem przy pracy. Tym samym wypadek jakiemu uległ jest wypadkiem przy pracy.”

Zgodnie z definicją wypadku przy pracy, którą analizowałam w tym wpisie, zdarzenie musi nastąpić w związku z pracą tzn. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych jak również podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia.

Czyli…. odpowiedź na pytanie czytelnika zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Nie ulega wątpliwości jednak, że większość czynności podejmowanych po godzinach pracy w miejscu jej wykonywania będzie można zakwalifikować do zwykłych czynności wykonywanych w związku z świadczeniem pracy. Z pewnością okoliczność, że do wypadku doszło po godzinach pracy nie ma tutaj przesądzającego znaczenia.